آشنایی با انواع کنتور های برق

آشنایی با انواع کنتور های برق

 

 

آشنایی با انواع کنتور

 

آشنایی با انواع کنتور

– اندازه گیري مصرف برق

– کنتور جریان متناوب یک فاز

– چگونگی کارکرد کنتور

– طریقه قرار گرفتن کنتور در مدار

– طریقه خواندن کنتور برق

– اشکالاتی که ممکن است در کنتور ایجاد شود

– استفاده از کنتور اصلی و فرعی

– کنتوره سه فازه

– طریقه در مدار قرار گرفتن کنتور سه فازه

– کنتور دو تعرفه

– طریقه اتصال اتصال کنتور دو تعرقه در مدار

– کنتور سه فاز راکتیو

– طریقه قرار گرفتن کنتور راکتیو سه فاز ه در شبکه سه فاز چهار سیمه

– انواع مدارات الکتریکی (انواع مدارات کنتور- دیود و ……)

اندازه گیري مصرف برق

برق مصرف شده در واقع همان کار الکتریکی می باشد یا به عبارت دیگر کارو

بـرف مـصرف شـده از بک جنس می باشد . کار الکتریکی عبـارت از حاصل ضرب

قـدرت مـصرفی در زمـان مـی باشـد.

اگـر بخواهیم کاري را که توسط برق انجام می شود را بدست آوریم بایـد میـزان

تـوان مـصرف شـده را بـرحست کیلو وات در زمان مصرف کردن وسیله مربوطه

ضرب نماییم.

البته البته حاصلـضرب فـوق فقـط زمانی که مقدار قدرت مصرف شده ثابت باشد

صادق است و در صـورتی کـه قـدرت مـصرفی ثابـت نباشد باید توسط دستگاه

اندازه گیري در هر لحظـه از زمـان قـدر مـصرفی را در زمـان ضـرب کـرده وسپس

مقادیر حاصله را با هم جمع نماییم. در عمل که توان مصرفی ثابت نمی باشد

بدست آوردن کـارالکتریکی در هر لحظه از زمان به سادگی مقدور نمی باشد.

تنها وسـیله انـدازه گیـري کـه ایـن کـار راانجام می دهد کنتور برق است.آشنایی با انواع کنتور

کنتور جریان متناوب یک فاز:

آشنایی با انواع کنتور

ساختار کنتور تک فاز:

در این قسمت به قسمت هاي مختلف تشکیل دهنده تکفاز مـی پـردازیم و درمورد

هر یک از این قسمت ها توضیح می دهیم.

1 -بوبین جریان:

در کنتورها برق این بوبین از سیم پیچ با سیمهاي با مقطع زیاد و باتعداد حلقه هـاي کم

تشکیل گردیده است که بر روي یک هسته آهنی پیچیده شده اند.سیم هاي به کـار رفتـه

در بـوبین جریان به صورت گرد در تسمه اي می باشد.

این سیم پیچدر موقع نصب در مدار به صورت سري قرارمی گیرد. خود سیم پیچ جریان نیز از

دو هسته تشکیل شده است که با هم به صورت سري وصـل مـی شوند.

2 -بوبین ولتاژ:

سیم پیچ دیگري که در کنتور وجود دارد بوبین ولتاژ آن است این بوبین از سـیم پـیچ با سیم هاي

نازك و سطح مقطع کم تشکیل گردیده است و تعداد دور آن نیـز نـسبت بـه بـوبین جریـانبسیار

زیاد تر است. این سیم پیچ بر روي یک هسته آهنـی پیچیـده شـده اسـت. بـوبین ولتـاژ در هنگـام

نصب کنتور به صورت موازي در مدار قرار می گیرد.

3 -آهن ربا:

آهنربایی که در کنتور مورد استفده قرار می گیرد به صورت نعلی شـکل بـوده و از نـوع مغناطیس

دائم می باشد.

4 -نمراتور:

قسمت دیگري که در کنتور مورد استفاده قرار می گیرد. و به عمل قرائـت کتـور نیـز بـه وسیله آن

انجام می شود نمراتور است. نمرالتور از بک سري چرخ دنـده هـاي کـوچکی تـشکیل یافتـهاست

که بر روي آنها شماره هاي صفر تا9 نوشته شده است و میزان برق مصرفی را مشخص می کند.

5 -دیسک:

دیسک صفحه اب دایره شکل است که حول محوري می چرخد. جـنس ایـن صـفحه ازآلومینیوم

می باشد زیرا آلومینیوم از نظر وزن سبک است. این صفحه به دو یاتاقان از بـالا و پـایین اتکـادارد.

و طوري آن را قرار می دهند که در مسیر میدان هاي ایجاد شده به وسیله بوبین جریان و بوبین

ولتاژقرار گیرد.

6 -اسکلت:

قسمت هاي مختلف در بالا از قبیل دیسک، نمراتور، بوبین جریان و ولتاژ و سایر قـسمت هاي کنتور

بر وري یک قطعه آلومینیومی قرار داده می شوند که اصطلاحاً بـه آن اسـکلت گفتـه مـی شـود.

دلیل آلومینیوم در ساخت این اسکلت جلو گیري از تاثیر میدان ها می باشد.

7-محفظه:

در آخر کنتوررا در داخل یک محفظه مخصوص قرار می دهند که اطـراف محفظـه از جـنس فلز کائوچو

بوده و مقطعآن معمولاً به صورت هاي مختلف دایره و یـا مربـع مـستطیل مـی باشـد. محفظـه فوق عناصر

داخل کنتور را از عوامل فیزیکی خارجی از قبیل باد و بـاران و گـرد و غبـار محافظـت مـی کند.

چگونگی کارکرد کنتور:

جهت درك بهتر کارکرد داخلی کنتور ابتدا شکل آن در زیر مشخص شده است.

i - آشنایی با انواع کنتور های برق

وقتی که کنتور در مدار قرار می گیرد و مصرف کننده هاي الکتریکی نیز از آن تغذیه می کند

از داخل بوبین جریان، جریان مصرف کننده عبور کرده و این سیم پیچ به نوبـه خـود یـک میـدان

مغناطیـسی بـهوجود می آورد.

همانطور که گفته شد بـوبین ولتـاژ1 E نیزهمـواره بـا دو سـر شـبکه تکفـاز بـه صـورت موازي

وصل می باشد.

با توجه به شکل صفحه آلومینیومی طوري قرار گرفته است که میـدان مغناطیـسیحاصل

از بوبین ولتاژ در بالا و مبدان مغناطیسی بوبین جریان در پـایین آن قـرار دارد و آهنربـاي

دائمـی جهت یکنواخت کردن و یا ایستادن حرکت صفحه دوار تعبیه شده است.

دو میدان مغناطیسی گفته شده در بالا هر کدام به سهم خود میدان مغناطیسی متغیري

بر روي صفحه دوار می گردد.براثر تاثیر گذاري این میدانها در صفحه فوق الذکر یک حرکت

چرخشی حول محور خـود شـکل مـیگیرد. از آنجایی که میزان شدت میدان مغناطیسی

که توسط بوبین جریان عبوري از آن دارد بنابراین درهنگامی که مصرف انرژي بیشتر است

و بالطبع جریان عبوري از سیم پـیچ جریـان نیـز افـزایش یافتـه درموقع مصرف کم انرژي

کاهش می یابد. لذا اثر میدان حاصل از بوبین جریان بر روي صفحه دوار کم وزیاد شده و به

تبع آن نیز سرعت چرخش صفحه دوار کند ویا تند می شود و میزان مصرف انرژي را در

هر زمان توسط نمراتور مشخص می کند .

در کنتور برق با توجه به فرمول کار الکتریکی [kwh[T.P=W

W میزان انرژي مصرفی بر حسب کیلو وات ساعت

P میزان قدرت مصرفی بر حسب کیلو وات ساعت

T زمان بر حسب ساعت است

بنا بر این کنتور برق میزان برق مصرفی را بر حسب کیلو وات ساعت حساب می کند.

سیم پیچی ولتاژ جریان عبوري از خود را 90 درجه نسبت به ولتاژ دو سر آن عقب مـی انـدازد.

کـه ایـن امر به علت وجود خاصیت سلفی بوبین ولتاژ بر اثر تعداد دور زیاد و سطح مقطع

آن اسـت. ایـن جریـانکه از بوبین ولتاژ عبور می کند فلوي مغناطیسیru را بوجود می آورد.

که نسبت بـه جریـان عبـوري ازآن زاویه کوچکی به اندازه au به بوجود می آورد. این زاویه را

زاویه خطـاي فلـوي مغناطیـسی در اثـرولتاژ می گویند. این موضوع در سیم پـیچ جریـان نیـز

زاویـه aIرا کـه بـه آن نیـز زاویـه خطـاي فلـوببـا هـم برابـر شـوند کنتـورمغناطیسی بر اثر جریان

گویند به وجود می آورد. اگر هـر دو زاویـه aIو aut.Cosr. I. U= W را نشان می دهد.

بنابراین در عمل جهت مساوي کردن این دو زاویه از بک سیمپیچی فرعی که بر روي هسته

بوبین جریان پیچیده شده است و دو سر آن را به سیمی از جنس مانگانینوصل می کنند قرار

داده است. و براي تنظیم آن از کشوي متحرك K استفاده می گـردد.

همچنـین درکنتورها جهت جلوگیري کردن از حرکت صفحه کنتور در همگام بی باري از زبانه

فلـزي کـه بـر رويهسته بوبین ولتاژ تعبیه شده است و یا محور دیسک در ارتباط می باشد

استفاده می گردددر کنتور براي خنثی نمودن اصطکاك و جلـوگیري از کـار کـرد کنتـور در اثـر

جریانهـاي ضـعیف درسطح مقطع هسته سیم پیچ ولتاژ سـشیاري بوجـود آورده شـده اسـت

و یـک میلـه اتـصال کوتـاه در آنقرارداده شده تا در اثر میدان مغناطیسی تولید شده به وسیله

این حلقه و میدان مغناطیسی ناشـی از بـوبینولتاژ حرکت صعیفی به وجود آید و از طریق نیروي

اصطکاك را خنثی کند. شایان ذکر است کـه ایـنحرکت بوجود آمده در جهت حرکت دیسک می باشد.

D - آشنایی با انواع کنتور های برق

 

طریقه قرار گرقتن کنتور در مدار:

در قسمت پایین کنتور برق چهار عدد پیچ مخصوص جهت وصل شدن به مـدار قـرار

داده شـده اسـت.طریقه قرار گرفتن و وصل شدن هر کدام از این پیچها از چپ به راسـت

بـه شـرح زیـر اسـت. پـیچ اولمربوط به وصل شدن به سیم فاز است وپیچ دوم آن خروجی

سیم فاز و ارتباط بـه مـصرف کننـده هـا رامشخص می کند. پیچ سوم مریوط به اتصال سیم

به کنتور بـوده و پـیچ چهـارم نیـز خروجـی سـیم نـولجهت استفاده و وصل به مدار است.

اولین پیچ از داخل به یک سر بوبین جریان و ولتاژ متصل می گردد. و پـیچ دوم از داخـل بـه سـر

دیگـرسیم پیچ جریان متصل می گردد. و پیچ سوم و چهارم به طرف دوم سیم پیچ ولتاژ متصل

مـی گـردد. درکنار پیچ اول در کنتور یک بر آمدگی یا زائده وجود دارد که سیم فاز را از بوبین مجـرا

یـاوصـل مـیکند.

توسط این زائده که به وسیله یک پیچ قابل تنظـیم مـی باشـد و آن جهـت اطمینـان از کـار کنتـور

استفاده می شود وطرز کار آن بدین صورت است که چنـد لحظـه سـیم فـاز را از سـیم ولتـاژ جـدا

مـی کنند.اگر کنتور از کار افتاد درست وصل شده است در غیر اینصورت باید اشـکال موجـود در مـدار

رادر قسمت اتصالات خارجی کنتور و یا داخلی آن پیدا کرد.

آشنایی با انواع کنتور

در سیم کشی که در ساختمان هاي یک طبقه صورت می گیرد معمولاً کنتور برق را به همراه یک فیوز

برروي تخته اي توسط اداره برق نصب می گردد و افراد معمـولی مجـاز بـه دسـتکاري و یـا بـاز کـردن

محفظه کنتور حتی در موقع خرابی آن نیستند. به همین علت مأموران اداره برق در کنتـور را پلمـپ مـی کنند.

اگر ساختمان داراي چند طبقه باشد معمولاً برق ورودي آن توسط اداره برق سه فاز منظـور مـی گـردد.

ودر چنین مواقعی از کنتور سه فاز که مخصوص جریان سه فاز است استفاده می گردد. شکل 2-4 یک

نمونه از کنتور تکفاز را جهت آشنایی بیشتر به نمایش گذاشته است.

 

اشکالاتی که در کنتور ممکن است ایجاد شود:

قبل از توصیح در مورد فوق قابل ذکر است که کنتـور بـرق توسـط اداره بـرق نـصب گردیـده

و سـپس پلمپ می شود و افراد خارج از کادر فنی که در اداره برق جهت تعمیر کنتـور در نظـر

گرفتـه شـده انـدنباید دست به تعمیر کنتور بزنند. به همین علت در اداره برق مرکزي جهـت

تعمیـر و سـرویس کنتورهـاوجود دارد که دوره هایی را جهت کار آموزي و تعمیر کاران کنتور

برگزار مـی کنـد.آشنایی با انواع کنتور

بنـابراین در ایـنمبحث عیبهایی را که در کنتور پیش می آید ذکر می کنیم.

عیب هایی که به طـورمعمـول در کنتـور بـرق پیش می آید عبارتند از:

الف-کنتور از حرکت باز ایستاده و نمی چرخد.

1 -سیم هاي ورودي و یا خروجی کنتور قطع شده اند.

2 -سیم ارتباطی سیم پیچ ولتاژ قطع گردیده است.

3 -دیسک دوار کنتور در اثر ضربه خوردن از تنظیم خارج شده است.

4 -این احتمال نیز وجود دارد که گرد وغبار و یا مواد زائدي بین چرخ دنـده هـاي کنتـور گیـر کـردهباشد.

 

ب-کنتور به صورت نامنظم کار کرده و مقدار صحیح را نشان نمی دهد:

1 -ممکن است اشکالاتی ناشی از خروج پایه دیسک دوار باشد به طوري که در شروع کـار بـه علـت

جریان لحظه اي شروع به کار بالاي مـصرف کننـده هـا حرکـت کـرده و در جریان هـاي کـم بـه طریقـه

صحیح نمی چرخد.

2 -ممکن است این امر از نیم سوز شدن سیم پیچ جریان باشد که علت آن بار گرفتن و جربـان

کـشیبیش از ح کنتور می باشد که سبب ایجاد خطا در کنتور گردیده است.

3 -می تواند علت از ضعیف گردیدن آهنرباي دائمی باشد که مقدار دائمی را نمایش نمی گذارد.

در شکل زیر طریقه نصب کنتور برق در ابتداي ورودي برق بـه صـورت شـماتیک و سـاده بـه نمـایش

گذاشته شده است.

s - آشنایی با انواع کنتور های برق

استفاده از کنتور اصلی و فرعی:

در ساختمانها و آپارتمانها که نیاز به تفکیک مصرف مصرف کننده هاي انـرژي

از یکـدیگر مـی باشـد.آشنایی با انواع کنتور

در مواردي که در ساختمان ها و آپارتمان هاي چند طبقه مصرف انـرژي زیـاد باشـد

از کنتـور سـه فـازه بـهعنوان کنتور اصلی استفاده می گردد. در چنین مواردي از چند

کنور فرعی و اصلی در مدار سـیم کـشیاستفاده می گردد همواره باید توجه داشت

اتصال کنتورها به مدار باید طوري باشد کـه مجمـوع انـرژيمصرفی هر یک از کنتورهاي

فرعی توشط کنتور اصلی نشان داده شود. در آپارتمانهايچنـد طبقـه کـهاز کلیدهاي

زمانی راه پله استفاده می شود با استفاده با فشار هر یکاز شستی ها کلید لامپها

روشن مـیگردد.

اگر جهت تأمین برق این لامپها از یکی از کنتورهاي فرعی استفاده شده باشد انرژي

مصرفی این لامپهاي راه پله به یکی از مشترکین که کنتور فرعی که متعلق به اوست

قرار می گیرد.

بنایراین در چنینمواردي براي جلوگیري از این مسئله معمولاً لامپهاي راه پله را بر روي

کنتور اصلی قرار مـی دهنـد کـه بعد از حساب کردن انرژي مصرفی کنتور هاي فرعی

و کم کردن آن از کنتـور اصـلی انـرژي مـصـرفیراه پله ها تعیین گردیده و بدین صورت آشنایی با انواع کنتور

به طور مساوي بین مشترکین تقسیم می گردد. شایان ذکر استکه طریقه اتصال کنتورهاي

اصلی و فرعی در مدار با هم فرقی ندارند. فقط باید به این نکته مهـم توجـه نمود که هنگام

وصل کنتورهاي فرعی، سیم فاز ورودي آنها از خروجـی کنتـور اصـلی تـأمین گردیـده باشد.

 

f - آشنایی با انواع کنتور های برق

 

شکل بالا طریقه نصب چند کنتور را به عنوان مثال در سر راه مصرف کننده ها نشان می دهد.

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

× 7 = 35